Περιεχόμενο
Τραύμα και Άγχος: Πώς να Προστατεύσεις το Παιδί σου.
Από Μαρία Ράπτη – Ψυχολόγος στην Κηφισιά
Τι Είναι Τραύμα;
Τραύμα δεν σημαίνει απαραίτητα κάποιο σοβαρό ατύχημα ή βίαιο γεγονός. Στην ψυχολογία, τραύμα ορίζεται ως κάθε εμπειρία που υπερβαίνει την ικανότητα του ατόμου να την αντιμετωπίσει με τους υπάρχοντες πόρους του. Μπορεί να είναι μια σκληρή κριτική, μια απώλεια, ένας φόβος, μια απειλή, ή ακόμα και η παρατήρηση κάποιου άλλου. Για τα παιδιά, τραύμα μπορεί να είναι η διαζυγιακή διαμάχη των γονέων, η κακοποίηση, η παραμέληση, ο εκφοβισμός στο σχολείο ή η απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου ή ζώου.
Πώς Σχετίζεται το Τραύμα με το Άγχος
Όταν ένα παιδί ή ένας ενήλικας βιώνει τραύμα, ο εγκέφαλος ενεργοποιεί το σύστημα «μάχης ή φυγής». Αυτό σημαίνει απελευθέρωση ορμονών του στρες κυρίως αδρεναλίνη και κορτιζόλη, που βοηθούν το σώμα να αντιδράσει γρήγορα. Αν όμως αυτό γίνεται συχνά ή παρατεταμένα, το σύστημα παραμένει σε εγρήγορση. Το παιδί μπορεί να νιώθει μόνιμη ανησυχία, φόβο, να έχει προβλήματα ύπνου, να βλέπει εφιάλτες ή να αποφεύγει καταστάσεις που του θυμίζουν το τραύμα. Το χρόνιο άγχος είναι η μόνιμη αντίδραση σε αυτή την υπερένταση, και μπορεί να οδηγήσει σε ψυχοσωματικά προβλήματα , στομαχόπονο, πονοκέφαλο, διαταραχές συμπεριφοράς και δυσκολίες στη μάθηση.
Πώς Μπορείς να Προστατεύσεις το Παιδί σου
Η προστασία ενός παιδιού από τα τραύματα και το χρόνιο άγχος είναι μια σημαντική και πιο φιλόδοξη προσπάθεια από ό,τι φαντάζεται κανείς. Η επιστημονική έρευνα έχει καταδείξει ότι οι γονείς μπορούν να παίξουν κεντρικό ρόλο, τόσο στην πρόληψη όσο και στην αντιμετώπιση των επιπτώσεων του στρες και των δυσάρεστων εμπειριών.
Θα χρειαστεί να δημιουργήσουν οι γονείς ασφάλεια και σταθερότητα. Οι σταθερές ρουτίνες στην καθημερινότητα, όπως η συγκεκριμένη ώρα φαγητού, ύπνου και παιχνιδιού, βοηθούν τους μικρούς να νιώθουν προστατευμένοι και να ξέρουν τι να περιμένουν. Αυτή η προβλεψιμότητα μειώνει το άγχος και ενισχύει την ψυχική τους ανθεκτικότητα. Τα παιδιά αναπτύσσουν αίσθημα ασφάλειας όταν ζουν σε ένα προβλέψιμο και σταθερό περιβάλλον.
Επίσης, το ασφαλές περιβάλλον δεν περιορίζεται μόνο στη φυσική ασφάλεια, αλλά και στη συναισθηματική. Οι φωνές, οι απειλές και η αστάθεια μπορούν να προκαλέσουν στρες και τραύμα. Μιλώντας με ήπιο τόνο, αποφεύγοντας τις υπερβολικές αντιδράσεις και δείχνοντας ότι είμαστε πάντα εκεί για να στηρίξουμε το παιδί, βοηθάμε να αναπτύξει μια θετική εικόνα του εαυτού του και του κόσμου γύρω του.
Ενθάρρυνε την Επικοινωνία
Η επικοινωνία είναι το κλειδί για την αντιμετώπιση του άγχους και των τραυμάτων. Τα παιδιά χρειάζονται χώρο να μιλήσουν για τα συναισθήματά τους, χωρίς να φοβούνται την κριτική ή την απόρριψη. Ο γονέας που ακούει με ενδιαφέρον και χωρίς να αναιρεί τα συναισθήματα του παιδιού, του δίνει την ευκαιρία να επεξεργαστεί τις εμπειρίες του και να αποκτήσει εμπιστοσύνη στον εαυτό του.
Όταν συμβαίνει κάτι δυσάρεστο, είναι σημαντικό να εξηγήσουμε τα γεγονότα με απλά λόγια, χωρίς να τρομάξουμε το παιδί, αλλά και χωρίς να κρύψουμε την αλήθεια. Έτσι, το παιδί μαθαίνει να αντιμετωπίζει τις δυσκολίες με εμπιστοσύνη και να ζητάει βοήθεια όταν χρειάζεται.
Δίδαξε στο παιδί στρατηγικές διαχείρισης άγχους
Η εκμάθηση στρατηγικών διαχείρισης άγχους είναι ένα από τα πιο σημαντικά δώρα που μπορεί να προσφέρει ένας γονέας. Η αναπνοή και η χαλάρωση βοηθούν το παιδί να ηρεμήσει σε στιγμές έντασης. Βαθιές αναπνοές ή απλές τεχνικές χαλάρωσης μπορούν να γίνουν μέρος της καθημερινότητας, βοηθώντας το παιδί να μειώσει τις ορμονές του στρες.
Η σωματική δραστηριότητα είναι εξίσου σημαντική. Το περπάτημα, το τρέξιμο, το παιχνίδι στο πάρκο ή το άθλημα βοηθούν στην απελευθέρωση ενδορφινών και στην μείωση της κορτιζόλης, ενισχύοντας τη διάθεση και τη ψυχική υγεία.
Η καλλιτεχνική έκφραση (ζωγραφική, γράψιμο, μουσική, θέατρο) δίνει στο παιδί έναν ασφαλή χώρο να εκφράσει τα συναισθήματά του. Μέσα από τη δημιουργικότητα, τα παιδιά μπορούν να επεξεργαστούν τις δυσκολίες τους και να αναπτύξουν ψυχική ανθεκτικότητα.
Μην Φοβάσαι να Ζητήσεις Βοήθεια
Παρόλο που η οικογενειακή υποστήριξη είναι θεμελιώδης, υπάρχουν περιπτώσεις που η βοήθεια από έναν ειδικό είναι απαραίτητη. Όταν το παιδί εμφανίζει σοβαρά συμπτώματα όπως τρόμος, απόσυρση, εφιάλτες ή πρόβλημα στη σχολική απόδοση, η σύμβουλη από έναν ειδικό μπορεί να κάνει τη διαφορά.
Η οικογενειακή συνεδρία είναι μια άλλη σημαντική επιλογή. Μερικές φορές, η συμμετοχή όλης της οικογένειας στην αντιμετώπιση μιας δύσκολης περιόδου μπορεί να ενισχύσει τη σχέση μεταξύ των μελών και να βοηθήσει όλους να αντιμετωπίσουν μαζί τα προβλήματα, η συστημική ψυχοθεραπεία είναι επικεντρωμένη και στην επίλυση οικογενειακών ζητημάτων. Δεν χρειάζεται να τα ξέρεις όλα, ούτε να τα κάνεις όλα τέλεια. Η γονεϊκότητα δεν απαιτεί τελειότητα, αλλά διάθεση για εξέλιξη, αγάπη και σταθερή παρουσία. Ακόμα κι αν νιώθεις ότι δεν χειρίστηκες, πάντα σωστά κάθε κατάσταση, σημασία έχει τι κάνεις από εδώ και πέρα. Η πρόοδος, η συνέπεια και η ελπίδα είναι αυτά που χτίζουν το μέλλον για εσένα και το παιδί σου. Προχώρα με κατανόηση και μην απελπίζεσαι, κάθε βήμα μπροστά μετράει.
Δείτε όλα τα Άρθρα μου ΕΔΩ
Ακολουθήστε μας στα Social Media:
